Ken je het boek Hoe de mens het machtigste dier op aarde werd? – de kinderversie van Sapiens? Het laat zo mooi zien dat wij ooit gewoon één diersoort tussen vele anderen waren. En nu… zijn we de baas over de planeet. Die macht heeft veel kapotgemaakt, maar biedt ons óók de kans om het anders te doen.
Die vraag – hoe gebruiken we onze invloed op een betere manier? – raakt voor mij aan de kern van Deep Democracy. De sabotage lijn laat zien wat er
gebeurt als een minderheidsstem niet gehoord wordt. Maar wat als de natuur óók zo’n stem is?
Wat als een bosbrand, een overstroming of een stervend koraalrif geen “natuurverschijnsel” is, maar een vorm van staking — een noodkreet die zegt: “Hoor mij!”
En precies daar zie ik onze menselijke worsteling. We zijn vervreemd geraakt van de natuur. We praten over Mens en Natuur alsof het twee gescheiden werelden zijn. Als er planten of dieren uitsterven, ervaren we dat buiten onszelf — maar vanuit Roltheorie kun je net zo goed zeggen: wij délen hetzelfde DNA als alles wat leeft, van chimpansee tot banaan. Ons lijf beweegt mee met de seizoenen, met dag en nacht. Het wéét dat we natuur zijn… ook al leven we er vaak ver vanaf.
Daarom geloof ik dat het ziekteverzuim in organisaties zo hoog is. We leven en werken alsof we machines zijn, los van ritme, rust en aarde. Maar we zijn natuur. Als we te ver van onze natuurlijke staat afglijden, worden we ziek — fysiek, emotioneel, mentaal. Het hoge verzuim is geen toeval; het is een signaal. Een menselijke noodkreet.
Ik ontmoet veel jonge mensen die instinctief voelen dat oude machtsvormen niet meer kloppen. Ze hebben talent, visie, lef — maar zeggen: “Leiderschap? Nee, dat past niet bij mij. Laat mij maar inhoudelijk expert worden.” En eerlijk: ik snap dat heel goed.
Na mijn tweede baan had ik zelf zo’n cultuurshock van het werkende leven dat ik een seizoen skiles ben gaan geven in Oostenrijk om weer te kunnen ademen. “Als dit werken is… dacht ik, mijn hemel, ik stik”.
Uit Deloitte’s 2025 Global Gen Z & Millennial Survey (23.000 respondenten, 44 landen) blijkt dat slechts 6% een leiderschapsrol als belangrijkste loopbaandoel ziet. Wat als de volgende generaties niet meer willen leiden?
Voor jongere generaties draait leidinggeven niet om hiërarchie, maar om verbinding. Ze willen van betekenis zijn. Ze voelen dat we moeten terugkeren naar leiderschap dat klopt met wie wij als mens — als natuurwezen — werkelijk zijn. Soms denk ik dat ik te vroeg geboren ben (1977, Generatie X), want ik deel hun verlangen. Jij?
Ik stel mij een wereld voor met nieuwe vormen van invloed – zachter misschien, maar niet minder krachtig. Met oog voor alles wat leeft: mensen, dieren, onze aarde. Leiderschap dat geworteld is in bewustzijn en dialoog. En precies daar, in dat veld van verschil én verbinding, kan de volgende generatie echt opstaan.
En als ik iemand mag helpen ontdekken hoe dat eruit kan zien — hoe oud je ook bent — dan gaat mijn hart zingen. Let’s go. Bel mij! 😉
Laat het niet alleen bij lezen. Ervaar zelf wat verbinding met de natuur doet.
Ik nodig je uit om 15 minuten de natuur in te gaan — terug bij jezelf
Ga vandaag of komende week 15 minuten naar buiten, het liefst naar een plek met bomen, water of open lucht. Laat je telefoon thuis of op stil.
Als je daar bent:
- Loop zonder doel. Alsof je nergens hoeft te zijn.
- Stop op een plek die je aandacht trekt — een boom, een open stuk, een bankje, een waterkant.
- Zet je voeten stevig neer en adem een paar keer bewust in en uit.
- Vraag jezelf zachtjes:
- “Hoe voelt mijn lichaam hier, vergeleken met binnen?”
- “Wat gebeurt er met mijn adem, mijn gedachten, mijn tempo?”
Blijf een paar minuten staan of zitten.
Je hoeft niets te bereiken.
Laat de natuur het werk doen.
En als je terug naar binnen gaat:
Neem één woord mee dat beschrijft wat de natuur je net gaf — rust, helderheid, richting, vertraging, kracht, ruimte…
En kijk eens wat er verandert als je dat woord vandaag met je meedraagt.
