De methode

Wat is Deep Democracy?

Een praktische methode die helpt zichtbaar maken wat werkelijk speelt net onder de oppervlakte. Door ruimte te maken voor alle stemmen, ontstaat er beweging van binnenuit en kunnen mensen samen gedragen besluiten nemen.

Alle stemmen horen

In de meeste vergaderingen wint de meerderheid. Zeven mensen zijn voor, drie zijn tegen: het besluit is genomen. Op papier klopt dat. In de praktijk zie je die drie tegenstemmen een paar weken later terug: in trage uitvoering, gesprekken op de gang of een onderwerp dat opnieuw op de agenda verschijnt.

Deep Democracy gaat ervan uit dat de minderheid informatie heeft die de meerderheid mist. Niet omdat deze mensen dwarsliggen, maar omdat zij iets zien wat anderen over het hoofd zien. De methode brengt die wijsheid naar boven en voegt haar toe aan het meerderheidsbesluit.

Het resultaat is geen vrijblijvend compromis, maar een concreet en gedragen besluit dat sterker staat in de uitvoering. Tegelijk groeit de psychologische veiligheid: mensen ervaren dat verschil er mag zijn en dat ook een afwijkende stem serieus wordt genomen.

De naam kan misleidend zijn: Deep Democracy is geen politiek systeem en ook geen manier om eindeloos te polderen. Het is een praktische methode met concrete werkvormen die je tijdens een gewone vergadering kunt toepassen.

Lewis Deep Democracy logo

Wat er gebeurt als de tegenstem niet gehoord wordt

Weerstand verdwijnt niet als je hem negeert, hij zakt naar beneden en komt er anders uit. Deze sabotagelijn gebruik ik als diagnose-instrument: hoe verder naar rechts jullie team zit, hoe minder ruimte er is om je uit te spreken. Hoe je die ruimte terugbrengt, lees je in mijn artikel over psychologische veiligheid.

De sabotagelijn: van grapjes en sarcasme tot vertragen, staken en vertrek
De sabotagelijn: van grapjes en sarcasme tot vertragen, staken en vertrek. Een diagnose-instrument voor psychologische veiligheid.
De minderheid heeft informatie die de meerderheid mist.

Hoe een sessie eruitziet

Een sessie volgt vijf stappen. We beginnen bij wat er speelt en eindigen bij keuzes waar de groep achter staat.

Illustratie van een sessie in vijf stappen, van check-in tot oogsten
1

Check-in

We staan stil bij wat er speelt en bepalen samen waar we naartoe willen.

2

Verhalen delen

We delen ervaringen en perspectieven, zodat zichtbaar wordt wat er werkelijk leeft.

3

Meer ontdekken

We onderzoeken wat goed gaat, waar het schuurt en wat er nodig is om verder te komen.

4

Keuzes maken

We brengen de inzichten samen en maken heldere keuzes die door de groep worden gedragen.

5

Oogsten

We ervaren wat de reis heeft opgeleverd en pakken door met vervolgstappen.

De werkvormen die de kern vormen

Drie werkvormen komen in bijna elke sessie terug. Ze zijn los te gebruiken en versterken elkaar.

De Check-in

Iedereen spreekt zijn verwachting uit. Zo is iedereen vanaf het begin aangehaakt en uitgenodigd om mee te doen.

Deelnemers in gesprek tijdens een Deep Democracy-sessie

Het Gesprek op voeten

Standpunten krijgen een plek in de ruimte en mensen gaan er letterlijk bij staan. Je ziet in één oogopslag hoe de verhoudingen liggen, en mensen mogen van plek wisselen.

Deelnemers staan in een kring tijdens het Gesprek op voeten

De vijf stappen

Verzamel alle meningen, zoek actief de tegenstem, verbreed die naar de hele groep en voeg de wijsheid toe aan het besluit.

Waar het vandaan komt

Deep Democracy ontstond in Zuid-Afrika, kort na het einde van de apartheid. Myrna en Greg Lewis zochten naar een manier om groepen met diep verdeelde belangen toch samen tot besluiten te laten komen. Uit dat werk kwam de Lewis-methode voort: een gestructureerde aanpak die niet wegkijkt van conflict, maar er doorheen werkt.

In Nederland is de methode vooral bekend geworden door het werk van Jitske Kramer en haar boek Deep Democracy, de wijsheid van de minderheid.

Logo Lewis Deep Democracy

Officieel gecertificeerd

Ik ben sinds 2013 officieel gecertificeerd bij Lewis Deep Democracy en was daarmee een van de eersten in Nederland. Na mijn Level 1, 2 en 3 training ontvang je het internationale Lewis-certificaat.

Myrna Lewis en Inge Smak
Myrna Lewis & Inge Smak
Inge Smak-Hemmes in het interview van de Lewis Deep Democracy Spotlight Series
Bekijk het interview op lewisdeepdemocracy.com

In gesprek met Lewis Deep Democracy

Belamie Peddle van Lewis Deep Democracy interviewde mij voor hun internationale Spotlight Series. Daarin vertel ik over mijn werk met Deep Democracy.

Podcast: Deep Democracy, giftig of helend?

Een senior teamcoach noemde de Let’s Talk ooit een giftige werkvorm. Die feedback liet me niet los. In deze aflevering van mijn podcast Mensenwerk vertel ik aan de hand van eigen ervaringen wanneer stap 5 van Deep Democracy inderdaad giftig kan uitpakken en hoe je de helende kracht ervan wél benut.

Ruim 20 minuten luisteren. Het helpt als je de methode al een beetje kent.

Twee manieren om verder te gaan

Zelf leren faciliteren

Elk level duurt twee dagen. Je ervaart de filosofie, leert de werkvormen zelf begeleiden en ontvangt het internationaal erkende Lewis Deep Democracy-certificaat.

Laat mij het begeleiden

Soms is het beter als iemand van buiten het gesprek leidt, juist omdat jij er zelf middenin zit. Ik faciliteer losse sessies en langere teamtrajecten.

Deep Democracy In-company mogelijkheden

Samen leidinggeven vraagt meer dan goede afspraken. Niet één persoon op training, maar samen anders leren werken. Deep Democracy krijgt echt kracht wanneer je het niet alleen als methode gebruikt, maar als gezamenlijke manier van werken.

In een incompany opleiding leert het hele team hoe je verschillen onderzoekt, spanning bespreekbaar maakt en besluiten neemt die werkelijk gedragen worden.

Zo ontstaat een gezamenlijke taal voor wat er speelt en besproken & besloten moet worden.

Veelgestelde vragen over Deep Democracy

Nee. Bij consensus praat je door tot iedereen het eens is, wat vaak leidt tot een slap compromis. Bij Deep Democracy mag de meerderheid gewoon beslissen, maar niet voordat de tegenstem is gehoord en de wijsheid daaruit is toegevoegd.

Dat is de gestructureerde vorm van Deep Democracy die Myrna en Greg Lewis in Zuid-Afrika ontwikkelden. Het is de meest praktische en best overdraagbare variant, en dat is de variant waarin ik ben opgeleid en certificeer.

De vergadering zelf duurt vaak iets langer. Wat je terugwint is alle tijd die je normaal kwijt bent aan het opnieuw bespreken van hetzelfde onderwerp.

Ja. De werkvormen zijn te schalen van een MT van vijf tot een zaal met honderd mensen. Bij grotere groepen werk ik met subgroepen en een plenaire terugkoppeling.

Nee, en dat is precies de kracht. De werkvormen doen hun werk ook als deelnemers sceptisch binnenkomen. Sterker nog: de scepsis is bruikbare informatie.

Benieuwd wat dit bij jullie zou losmaken?

Een half uur kennismaken kost je niets en verplicht tot niets.